با کاهش ذخایر هیدروکربوری در مخازن کمعمق، توجه صنعت نفت جهانی به سمت توسعه میادین عمیق و فراعمیق معطوف شده است. این مخازن که اغلب در اعماق بیش از ۶۰۰۰ متر قرار دارند، با چالش‌های فنی متعددی از جمله دما و فشار فرابالا، ناپایداری جداره چاه، وجود سیستم‌های چندفشاری و پنجره ایمنی باریک سیالات حفاری مواجه هستند. مقاله حاضر به بررسی سیستماتیک پیشرفت‌های فناورانه در فرآیندهای حفاری، تکمیل چاه و ازدیاد برداشت از مخازن عمیق با تأکید بر دستاوردهای سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ می‌پردازد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که توسعه سیستم‌های حفاری دقیق کنترل‌شده با محرک الکتریکی تمام‌گذر، الگوریتم‌های پیش‌بینی مبتنی بر هوش مصنوعی، سامانه‌های دوار هدایت‌شونده نسل جدید و روش‌های ترکیبی ازدیاد برداشت، تحول چشمگیری در قابلیت بهره‌برداری از چاه‌های عمیق ایجاد کرده است. سیستم تمام‌الکتریکی کنترل فشار حفاری دقیق با گذرنام اسمی ۶۸۰ میلی‌متر و دقت کنترل فشار ۰٫۰۷± مگاپاسکال، نمونۀ برجسته از این فناوری‌هاست که زمینه را برای حفاری ایمن در چاه‌های با قطر بزرگ تا عمق ۱۰۰۰۰ متر فراهم ساخته است. همچنین، پلتفرم‌های هوشمند مبتنی بر داده‌های بلادرنگ مانند سامانه AiPSO، زمان تشخیص و بهینه‌سازی عملکرد چاه را از چند روز به چند دقیقه کاهش داده‌اند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که توسعۀ فناوری‌های هوشمند، خودکار و سازگار با شرایط حاد مخازن عمیق، مسیر غالب توسعۀ پایدار تولید نفت در دهۀ آینده خواهد بود.

حفاری چاه‌های عمیق کنترل دقیق فشار ازدیاد برداشت به روش هوشمند سامانه‌های دوار هدایت‌شونده