حسین ترحمی اردکانی مجله بین‌المللی مهندسی مکانیک، صنایع و لجستیک 1 1 (پاییز) 2026 05 21 Development of Modern Technologies in Oil Extraction and Production Processes and Improving the Operation of Deep Wells توسعه فناوری‌های نوین در فرآیندهای استخراج و تولید نفت و بهبود بهره‌برداری از چاه‌های عمیق 1 9 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA محمد علی کارشناسی مهندسی نفت، دانشگاه صنعت نفت واحد اهواز، اهواز، ایران 2026 05 21 With the depletion of hydrocarbon reserves in shallow reservoirs, the global oil industry's attention has turned towards the development of deep and ultra-deep fields. These reservoirs, often located at depths exceeding 6,000 meters, face numerous technical challenges including ultra-high temperature and pressure, wellbore instability, the presence of multi-pressure systems, and a narrow safety margin of drilling fluids. The present paper systematically reviews technological advances in drilling processes, well completion, and enhanced recovery from deep reservoirs, with an emphasis on achievements from 2020 to 2026. The reviews indicate that the development of precise drilling systems controlled by full-bore electric actuators, artificial intelligence-based prediction algorithms, new-generation rotary steerable systems, and hybrid enhanced recovery methods has created a significant transformation in the operational capability of deep wells. The fully electric precision managed pressure drilling system with a nominal bore of 680 mm and pressure control accuracy of ±0.07 MPa is a prominent example of these technologies, providing the foundation for safe drilling in large-diameter wells up to depths of 10,000 meters. Furthermore, intelligent platforms based on real-time data, such as the AiPSO system, have reduced the time for diagnosing and optimizing well performance from several days to a few minutes. The findings of this research indicate that the development of intelligent, automated, and adaptive technologies suited to the harsh conditions of deep reservoirs will be the dominant path for sustainable oil production development in the coming decade. با کاهش ذخایر هیدروکربوری در مخازن کمعمق، توجه صنعت نفت جهانی به سمت توسعه میادین عمیق و فراعمیق معطوف شده است. این مخازن که اغلب در اعماق بیش از ۶۰۰۰ متر قرار دارند، با چالش‌های فنی متعددی از جمله دما و فشار فرابالا، ناپایداری جداره چاه، وجود سیستم‌های چندفشاری و پنجره ایمنی باریک سیالات حفاری مواجه هستند. مقاله حاضر به بررسی سیستماتیک پیشرفت‌های فناورانه در فرآیندهای حفاری، تکمیل چاه و ازدیاد برداشت از مخازن عمیق با تأکید بر دستاوردهای سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ می‌پردازد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که توسعه سیستم‌های حفاری دقیق کنترل‌شده با محرک الکتریکی تمام‌گذر، الگوریتم‌های پیش‌بینی مبتنی بر هوش مصنوعی، سامانه‌های دوار هدایت‌شونده نسل جدید و روش‌های ترکیبی ازدیاد برداشت، تحول چشمگیری در قابلیت بهره‌برداری از چاه‌های عمیق ایجاد کرده است. سیستم تمام‌الکتریکی کنترل فشار حفاری دقیق با گذرنام اسمی ۶۸۰ میلی‌متر و دقت کنترل فشار ۰٫۰۷± مگاپاسکال، نمونۀ برجسته از این فناوری‌هاست که زمینه را برای حفاری ایمن در چاه‌های با قطر بزرگ تا عمق ۱۰۰۰۰ متر فراهم ساخته است. همچنین، پلتفرم‌های هوشمند مبتنی بر داده‌های بلادرنگ مانند سامانه AiPSO، زمان تشخیص و بهینه‌سازی عملکرد چاه را از چند روز به چند دقیقه کاهش داده‌اند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که توسعۀ فناوری‌های هوشمند، خودکار و سازگار با شرایط حاد مخازن عمیق، مسیر غالب توسعۀ پایدار تولید نفت در دهۀ آینده خواهد بود. /downloadfilepdf/17146